Πώς γράφεται αυτό;

Η ορθογραφία της ελληνικής, ομολογουμένως, δεν είναι και η ευκολότερη του κόσμου. Παρ’ ότι έχει 5 ήχους φωνηέντων, έχει 11 διαφορετικούς συνδυασμούς για τη γραφή τους. Η συνύπαρξη της δημοτικής και της καθαρεύουσας για δεκαετίες αλλά και η διατήρηση της ιστορικής ορθογραφίας περιπλέκουν ακόμα περισσότερο τα πράγματα σε επίπεδο ορθογραφίας αλλά και κλίσης.

Φυσικά, ένα σύντομο άρθρο, όπως αυτό, δεν αρκεί για να καλύψει όλα αυτά τα ζητήματα, αλλά ίσως σε βοηθήσει να λύσεις μια δυο απορίες σου.

Αν ωστόσο δεν βρεις αυτό που αναζητάς, σου προτείνω να ρίξεις μια ματιά στο λεξικό.

Πάμε!

Συγγνώμη ή συγνώμη;

Και οι δύο γραφές είναι πλέον αποδεκτές. Προσωπικά προτιμώ την πρώτη.

Μπύρα ή μπίρα;

Η σωστή γραφή είναι μπίρα διότι πρόκειται για λέξη ξένης καταγωγής.

Ξύδι ή ξίδι;

Η σωστή γραφή είναι ξίδι διότι προέρχεται από τη λέξη ὀξίδιον.

Συντριβάνι ή σιντριβάνι;

Η σωστή γραφή είναι σιντριβάνι διότι πρόκειται για τουρκικό δάνειο.

Εταιρεία ή εταιρία;

Και οι δύο γραφές απαντούν στα αρχαία ελληνικά, αλλά η πιο διαδεδομένη είναι αυτή με -ει.

Εφορία – εφορεία

Με ι γράφεται η οικονομική εφορία ενώ με ει γράφεται η εφορεία αρχαιοτήτων.

Ζήλεια ή ζήλια;

Η λέξη γράφεται με ι.

Κατασκοπεία ή κατασκοπία;

Η γραφή με -εία δικαιολογείται με βάση την προέλευση της λέξης από το ρήμα κατασκοπεύω και αυτή προτείνεται από τη σχολική γραμματική.

Αμνηστεία ή αμνηστία;

Η ορθή γραφή είναι με ι.

Ηχορύπανση ή ηχορρύπανση;

Η λέξη γράφεται με ένα ρ (ηχορύπανση) διότι προέρχεται από το ρήμα ρυπαίνω.

Αυγό ή αβγό;

Η σωστή γραφή είναι το δεύτερο.

Αυτί ή αφτί;

Ομοίως και εδώ είναι με -φ.

Λαίδη ή λέδη;

Κανονικά, ως ορθογραφικό δάνειο, δηλαδή μεταφορά από την αγγλική λέξη lady, έπρεπε να γράφεται με ε (λέδη). Όμως η γραφή με αι (λαίδη) θεωρείται επικρατέστερη λόγω καθιερωμένης χρήσης.

Πάρτι ή πάρτυ;

Απλοποιούμε με -ι.

Στιλ ή στυλ;

Ομοίως επιλέγουμε την απλοποίηση.

Βρωμάω ή βρομάω;

Η ορθή γραφή είναι με ο. Το ω προκύπτει παρετυμολογικά από τη φράση τῶν σκωλήκων βρῶμα καὶ δυσωδία (αυτό που βρομάει επειδή το τρώνε τα σκουλήκια, δηλ. το πτώμα, όπου η λέξη βρῶμα σημαίνει «τροφή» και προέρχεται από το ρήμα βιβρώσκω, που σημαίνει «τρώω»).

Ξυπόλυτος ή ξυπόλητος;

Η ορθή γραφή είναι με υ (ξυπόλυτος).

Άλλες συνηθισμένες περιπτώσεις λαθών

• ακατανόμαστος αντί του ορθού ακατονόμαστος
• ανεξαρτοποιούμαι αντί του ορθού ανεξαρτητοποιούμαι
• ανημέρωτος αντί του ορθού ανενημέρωτος
• ανταπεξέρχομαι αντί του ορθού αντεπεξέρχομαι
• αποθανατίζω αντί του ορθού απαθανατίζω
• αποτανθώ αντί του ορθού αποταθώ
• γενεολογικός αντί του ορθού γενεαλογικός
• δικτάκτορας αντί του ορθού δικτάτορας και δικτακτορία αντί δικτατορία
• ενωματάρχης αντί του ορθού ενωμοτάρχης
• ζάμπλουτος αντί του ορθού ζάπλουτος
• καταχωρώ αντί του ορθού καταχωρίζω και καταχώρηση αντί καταχώριση
• κοινοτυπία αντί του ορθού κοινοτοπία
• μεγενθύνω αντί του ορθού μεγεθύνω
• μελαμψός αντί του ορθού μελαψός
• μεταξεταστέος αντί του ορθού μετεξεταστέος
• Οκτώμβριος αντί του ορθού Οκτώβριος
• παρανομαστής αντί του ορθού παρονομαστής
• παρανυχίδα αντί του ορθού παρωνυχίδα
• παρεισφρύω αντί του ορθού παρεισφρέω
• παρεπιπτόντως αντί του ορθού παρεμπιπτόντως
• περιθάλπτω αντί του ορθού περιθάλπω
• προπάππους αντί του ορθού προπάππος
• συνοθύλευμα αντί του ορθού συνονθύλευμα
• σύσφιξη αντί του ορθού σύσφιγξη
• υδρορροή αντί του ορθού υδρορρόη
• υποθάλπτω αντί του ορθού υποθάλπω
• χειρούργος αντί του ορθού χειρουργός
• ως αναφορά αντί του ορθού όσον αφορά